41 αστεράκια για το Διαγωνιστικό του 79ου φεστιβάλ Καννών
Σχεδόν ένα μήνα από την ημέρα έναρξης του φεστιβάλ, πάντα στον παλμό των εξελίξεων, επανέρχομαι με την τελευταία λέξη και τα τύφλα-να-έχει-το-Screen αστεράκια μου για το φετινό Διαγωνιστικό.
Τώρα που έχουν περάσει μερικές μέρες κι έχουν καθίσει μέσα μας όλες οι ταινίες που μας κέρασε και φέτος ο Τιερί Φρεμό(*), σκέφτηκα να περάσω μία στα γρήγορα όλο το ρόστερ του Διαγωνιστικού (και μόνο του Διαγωνιστικού) και να βάλω αστεράκια κι ένα πολύ σύντομο σχόλιο.
Κάπως σαν μια TLDR σύνοψη του φεστιβάλ, ειδικά για τον κόσμο που βαριόταν να διαβάσει 800 λέξεις πάνω στη χειρότερη ταινία του Ασγκάρ Φαραντί, απορώ γιατί.
(*Το εν λόγω κέρασμα είναι το πνευματικό αντίστοιχο του να είσαι σε μπουφέ ξενοδοχείου και να πηγαίνεις όλο όρεξη να πάρεις μια γαβάθα scrambled eggs αλλά όταν ανοίγεις τον κουβά να διαπιστώνεις πως έχει μείνει εκεί λίγο προς το τέλος οπότε είναι ελαφρώς ξεραμένο και όχι ιδιαίτερα ζεστό και αφράτο, αλλά δεν είναι τόσο λίγο που να περιμένεις να το γεμίσουν, και ντρέπεσαι/πεινάς για να περιμένεις στο τραπέζι κάνοντας τίποτα μέχρι κάποιο άλλο θύμα να φάει τη μπαγιάτικη μερίδα οπότε την τρως εσύ και την ώρα που προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου ότι εντάξει ρε παιδί μου, ωραία είναι κι έτσι, στο δίπλα τραπέζι κάθεται τύπος που μόλις κατέβηκε για πρωινό και πήρε αυγά που μόλις βγήκαν, επειδή εσύ άδειασες τα κρύα.)
Με την επίσημη σειρά προβολής, ακολουθούν όλες οι ταινίες του φετινού Διαγωνιστικού, και τα αστεράκια μου. Προσοχή, πολύ σημαντική διευκρίνηση: Η βαθμολογία είναι στα 4 επειδή τα παραδοσιακά αστεράκια στις Κάννες είναι το grid του Screen, που βαθμολογεί στα 4 για κάποιο λόγο. Επίσης για να είναι και σαφές πως αυτά δεν είναι αληθινά αστεράκια τύπου Αθηνόραμα για το release της ταινίας. Είναι αστεράκια στο context του φεστιβάλ. Ένας άσος στο context του φεστιβάλ δεν μεταφράζεται σε 1 στα 5 όταν βγει η ταινία στα σινεμά – αλλά σίγουρα σημαίνει πως η ταινία με τσάντισε ή με έκανε να πονέσω από το χασμουρητό. Επίσης δεν επιτρέπονται μισά.
Βασικά η κλίμακα είναι κάτι σαν:
✩✩✩✩ = μελλοντικό κλάσικ, GOAT at work κλπ
✩✩✩ = ταινιάρα, τη σκέφτομαι συνέχεια
✩✩ = οκ σουρ 👍🏼
✩ = μάπα το καρπούζι!
× = μη μου ξαναμιλήσεις
Κανονικά κείμενα στην σχετική κάλυψη στο NEWS24/7.
Ακολουθεί η τελευταία μου λέξη για τις φετινές Κάννες, στη σπάνια χρονιά που είδα όλες τις ταινίες του Διαγωνιστικού.
Nagi Notes (Κότζι Φουκάντα, 1ω50λ): Έχει ενδιαφέροντα πράγματα σε χαρακτήρες που εξερευνούν τους εαυτούς τους, αλλά ο Φουκάντα είναι υπερβολικά φλατ κινηματογραφιστής για να μπορέσει να αποδώσει τις διακυμάνσεις με έναν τρόπο μη πληκτικό. Συγγνώμη! Αλλά η επίμονη παρουσία των προτομών ήταν ωραίο touch κι επίσης με έκανε να σκέφτομαι συνέχεια το Oddity που για να είμαι ειλικρινής είναι καλύτερη ταινία, οπότε το μετράω στα θετικά. ✩✩
A Woman’s Life (Σαρλίν Μπουρζουά-Τακέ, 1ω38λ): ΛΟΛ ήταν αστείο το «είδα όλες τις ταινίες του Διαγωνιστικού» γιατί προφανώς και δε θα έβλεπα ένα γαλλικό γυρισμένο από άτομο που λέγεται «Μπουρζουά-Τακέ». –
Fatherland (Πάβελ Παβλικόφσκι, 1ω22λ): Ο Παβλικόφσκι παίζει πάλι τα χιτάκια. Είναι καλή ταινία κυρίως επειδή δε μπορείς να την πεις κακή, you know; Δεν είμαι ο μεγαλύτερος φαν του, πάντως το συναίσθημα μου έλειψε κάπως, κι επίσης η ταινία ποτέ δεν ξαναφτάνει το high του πρώτου της 10λεπου, κάτι που είναι πάντα κρίμα. Ωστόσο για τη γλυκιά διάρκεια των 82 λεπτών θα κερδίσει μπόνους αστεράκι όταν βγει στην Ελλάδα. Πάβελ ευχαριστούμε για την υπηρεσία σου. ✩✩
Parallel Tales (Ασγκάρ Φαραντί, 2ω19λ): Μοιάζει λάθος, κινείται λάθος, όλοι παίζουν λάθος. Αν ο Φαραντί πήγαινε και έκανε ταινία στα backrooms και μετά τα backrooms προσπαθούσαν να φτιάξουν μια distorted ανάμνηση μιας ταινίας του Φαραντί για να την έχουν εκεί να κάθεται ακίνητη στη γωνία κριπάροντας τους πάντες, θα ήταν αυτή. Δεν καταλαβαίνω γιατί έπρεπε να είναι στο Διαγωνιστικό αυτή η ταινία, ο Φρεμό έφτιαξε ένα ψεύτικο καινούριο τμήμα (Cannes Premiere) ακριβώς για αυτό το σκοπό. ×
All of a Sudden (Ριγιουσούκε Χαμαγκούτσι, 3ω16λ): Υπάρχει μια σκηνή κάπου στις 2-2μιση ώρες αυτής της ταινίας που η Εφιρά κι η Οκαμότο κοιτάζονται, κοιτάζοντας η κάθε μία την κάμερα, δηλαδή εμάς, κι είναι τόσο στοχαστική και λυρική και σωματική η ταινία, που σε εκείνο το σημείο ένιωσα να πέφτω από τη θέση μου, ή μάλλον να πετάω. Το ότι ο Χαμαγκούτσι συνδέει τη σωματικότητα και τον υπαρξισμό με μια φιλοσοφική και ανθρωπιστική προσέγγιση στον αντι-καπιταλισμό, και το κάνει τόσο ποιητικά και καθόλου θεωρητικά… δεν ξέρω, είναι πολύ μεγάλος. Τιμή μας, κάπως. ✩✩✩✩
A Gentle Monster (Μαρί Κρόιτσερ, 1ω54λ): Έχει σοβαρό ζήτημα οπτικής η ταινία, είναι σα να μη σε αφήνει να νιώσεις αηδία ή θυμό οριοθετώντας τη συζήτηση με ένα προκαταβολικό «ναι αλλά σκέψου αν το αγαπούσες αυτό το τέρας». ΟΚ, ναι, σκέψου! Αλλά άσε με και στην ησυχία μου, κάπως; Επίσης με κουράζουν απίστευτα οι ταινίες που εντελώς κυνικά χρονομετρούν τη χρήση αγγλικών και χοροπηδάνε ανάμεσα σε τρεις γλώσσες κάπως υπολογισμένα, σαν ‘00s τραγούδι της Eurovision. Λέα Σεϊντού αθώα πάντως, τρομακτικά καλή ερμηνεία. ✩
Sheep in the Box (Χιροκάζου Κόρε-εντα, 2ω7λ): Απαλό στα όρια του ανύπαρκτου. Ο Κόρε-εντα κάνει Σπίλμπεργκ αλλά στα σημεία που κάνει Α.Ι. θα έπρεπε να κάνει ΕΤ ο Εξωγήινος και στα σημεία που κάνει ΕΤ ο Εξωγήινος θα έπρεπε να κάνει Α.Ι. Τελοσπάντων, κάποιες φορές βλέπεις μια ταινία και νιώθεις πως δεν έχει να πει απολύτως τίποτα και αναρωτιέσαι αν ο σκηνοθέτης το κατάλαβε κάπου στην πορεία αλλά ήταν πολύ αργά για να κάνει κάτι για αυτό; ✩
The Beloved (Ροντρίγκο Σορογκόγιεν, 2ω15λ): Ή ας πούμε εδώ, ο Σορογκόγιεν λέει ότι σκέφτηκα να ακυρώσει τα πάντα όταν βγήκε η Συναισθηματική Αξία και διαπίστωσε πως εκείνος ήδη γύριζε βασικά την ίδια ταινία. Αλλά ήταν αργά, τι να κάνεις; Προς τιμήν του αυτό είναι αρκετά πιο άγριο και συναισθηματικά αληθινό από τη Συναισθηματική Αξία (λογικό, γιατί εκείνη η ταινία είναι νορβηγική) και ο Μπαρδέμ είναι απλά σπουδαίος, αλλά η ταινία… δε ξέρω, όλα κολπάκια και τσαλιμάκια είναι, γύρω γύρω από την περιοχή, αλλά κάπου χρειάζεται κι ένας Αλκέτας να φωνάξει και κανά «ΣΟΥΤΑΡΕΤΕ ΡΕ». ✩✩
Paper Tiger (Τζέιμς Γκρέι, 1ω55λ): Ήμουν σίγουρος ότι αυτή η προφανέστατα Πάρα Πολύ Καλή Ταινία θα αγνοούνταν στα βραβεία, γιατί είναι η μόνη σε ολόκληρο το Διαγωνιστικό που μοιάζει με κάτι που κανονικός κόσμος θα βλέπει τυχαία στην τηλεόραση 7 χρόνια από τώρα. Τζέιμς Γκρέι συνέχισε εσύ κι άσε τα φεστιβάλ να βραβεύουν τον Λούκας Ντοντ. ✩✩✩
Moulin (Λάζλο Νέμες, 2ω10λ): Κάθε φορά που ο Λάζλο Νέμες επιστρέφει με κάποια νέα ταινία-παρωδία του εαυτού της ή ανοίγει το στόμα του για να πει ότι το να στέκεσαι στο πλευρό της Παλαιστίνης είναι υποκριτικό και αντισημιτικό, αισθάνομαι ένα επιπλέον 3% πιο σίγουρος για αυτό που εξαρχής πίστευα και για τον Γιο του Σαούλ, ότι είναι ένα σοκαριστικά απολίτικο videogame-era σινεμά. Μόνο ένας άνθρωπος με τέτοιο tunnel vision (το οποίο προφανώς και εκφράζεται σε κάθε μία από τις ταινίες του) θα μπορούσε να δει τη Ζώνη Ενδιαφέροντος και μετά να βγει να κριτικάρει τον Τζόναθαν Γκλέιζερ επειδή μίλησε στα Όσκαρ για τη γενοκτονία στη Γάζα. Ή να γυρίσει μια (κάκιστη, αν δεν έχει γίνει σαφές) ταινία για έναν γάλλο αντιστασιακό, αλλά όταν στη συνέντευξη τύπου τον ρωτάνε για την άνοδο της ακροδεξιάς στη Γαλλία εκείνος να απαντά «δεν είμαστε εδώ για να σχολιάσουμε τη γαλλική πολιτική». Εντάξει, σόρι που σε ενοχλήσαμε γενικά, ανυπομονώ για τον επόμενο πανομοιότυπο εφιάλτη εποχής που θα μας ξεφουρνίσεις. ×
Another Day (Ζαν Ερί, 2ω): Γενικά έχω σταθερό κανόνα, όταν πάω Κάννες και Βενετία δεν βλέπω τα τζενέρικ γαλλικά και ιταλικά, αντίστοιχα, του Διαγωνιστικού. Καταλαβαίνω γιατί πρέπει να μπουν αλλά ως ύπαρξη κάπως δε με αφορά. That said η Αντέλ Εξαρχόπουλος είναι μια από τις αγαπημένες μου ηθοποιούς και από τις ελάχιστες που θα έβλεπα οτιδήποτε στο οποίο παίζει, ακόμα και μια τηλεταινία σαν αυτή. Δε μετανιώνω κιόλας, είναι φανταστική. Η Αντέλ, όχι η τηλεταινία. ✩
Hope (Να Χονγκ-τζιν, 2ω40λ): Το ότι αυτή η ταινία είναι novelty στο context των Καννών δεν πρέπει να μας αποσπάσει από το γεγονός ότι είναι ταινιάρα από όποια γωνία κι αν την προσεγγίσεις. Μια ώρα καταδίωξη μέσα στα στενάκια ενός κορεάτικου ψαροχωριού με ένα τέρας που δεν βλέπουμε καν; Μια ώρα καταδίωξη σε ανοιχτό δρόμο με κάτι απέθαντα CGI ζουλάπια που το ένα έχει τη θλιμμένη φάτσα του Μάικλ Φασμπέντερ; Καταπληκτική γεωγραφία δράσης, απολαυστικό χιούμορ, trashy μυθολογία και janky εφέ (complimentary) στην υπηρεσία μιας ιστορίας επιμονής, αντίστασης και απρόσμενης ενσυναίσθησης; Θεματικά και στιλιστικά πιο ενδιαφέρον από σχεδόν κάθε ταινία Μεγάλου Ωτούρ σε αυτό το Διαγωνιστικό. ✩✩✩
The Unknown (Αρτούρ Χαράρι, 2ω19λ): Με είχε μαγνητίσει όσο το έβλεπα, το σκέφτομαι μια φορά τη μέρα, και νομίζω ότι άξουαλι μου αρέσει περισσότερο όσο περνάει ο καιρός. Από αυτά τα φανταστικά φιλμικά αινίγματα που πραγματικά μπορείς να προβάλλεις πάνω τους τα δικά σου άγχη και φοβίες, αλλά με τη διαφορά ότι ο Χαράρι ξέρει πώς να το σχηματίσει αρκετά ώστε να μην είναι πολτός. Έχει δομή, έχει πλοκή, νιώθεις το κρεσέντο (το οποίο εκφράζεται με τον Ράντου Ζούντε για κάποιο λόγο;;;;), και στο τέλος νιώθεις παγιδευμένο. 100% η Backrooms ταινία των Καννών. Για τη Λέα Σεϊντού δε θα πω κάτι άλλο, νομίζω δεν χρειάζεται. ✩✩✩
Fjord (Κρίστιαν Μουντζίου, 2ω26λ): Δεν το πιστεύω ότι επιτέλους κάποιος έφτιαξε μια ταινία για το πόσο εξωγήινοι είναι οι Νορβηγοί αλλά κατάφερε στην πορεία να με χάσει τελείως. Κρίμα! ✩
Minotaur (Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ, 2ω15λ): Δε ξέρω κατά πόσο στέκεται ως Ολοκληρωτική Δήλωση Ενός Καλλιτέχνη Απέναντι Στο Καθεστώς Πούτιν αλλά πάντως είναι σοκαριστικό και πολύ δυνατό σε αυτό που κάνει. Φοβερά αποτελεσματική σε αφήγηση και staging αναδιατύπωση μιας σαφούς και ξαναειπωμένης genre ιστορίας, με αρκετά πράγματα ανάμεσα στις γραμμές για να την κάνουν καθηλωτική και αιχμηρή παρά το πόσο βουβή είναι η αίσθησή της. Καταλαβαίνω ότι κάποιες φορές ως επιτροπή θες πολύ να κάνεις εξυπνάδα, αλλά θέλω να πω, ο Χρυσός Φοίνικας ήταν Right There, δηλαδή έλεος. ✩✩✩
Bitter Christmas (Πέδρο Αλμοδόβαρ, 1ω51λ): Κοιτάχτε, είναι μια ταινία που ριμιξάρει την ίδια στιγμή τα Πόνος και Δόξα και Το Διπλανό Δωμάτιο, δύο πάρα πολύ ανώτερες ταινίες του Ώριμου Αλμοδόβαρ, αλλά είναι επίσης μια ταινία που τα ξέρει όλα αυτά. Έχει ωραίες staging στιγμές, και ακόμα κι ένας mid Αλμοδόβαρ, για μένα είναι σινεμά που έχει κάτι να πει ή να επικοινωνήσει συναισθηματικά. ✩✩
A Man of His Time (Εμάνουελ Μαρέ, 2ω35λ): Η έκπληξη του φεστιβάλ; Κάποιος το περιέγραψε ως Ζώνη Ενδιαφέροντος αν ήταν γυρισμένη σαν το The Office κι είναι ακριβώς αυτό, αλλά στοχεύοντας στον τεχνοκρατικό, νεολίμπεραλ συνεργατισμό που στρώνει πάντα το δρόμο στον φασισμό. Οι αντίστοιχες σκηνές που συνδέουν το τώρα με το τότε είναι μοντέρνα needle drops. Ηλεκτρισμένο σινεμά. ✩✩✩✩
The Man I Love (Άιρα Σακς, 1ω35λ): Πάντα μεστός ο Άιρα Σακς. Ο τρόπος που κάθε μόριο των κινηματογραφικών του εικόνων μοιάζει πυκνό με ζωή και βίωμα, είναι κάτι που δεν παύει να με εντυπωσιάζει. Ράμι Μάλεκ not terrible;;; ✩✩
La Bola Negra (Χαβιέρ Αμπροσίνι, Χαβιέρ Κάλβο, 2ω35λ): Τρεις φορές στη διάρκεια της ταινίας ήμουν έτοιμος να φύγω και κάτι έξτρα που συνέβαινε στην οθόνη πάντα κάτι με κράταγε. Όχι απαραίτητα επειδή έβλεπα κάτι εξαιρετικό, αλλά επειδή ήταν επιθετικά μη-αδιάφορο. Τελοσπάντων, close enough, welcome back Emilia Perez. ✩
Coward (Λούκας Ντοντ, 2ω): Μερικές συναισθηματικά overwhelming σκηνές (που ξέραμε ήδη πως ο Ντοντ μπορεί να γυρίσει) μέσα σε ένα φιλμ που νιώθω κάνει χαλκομανία το πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο για να πει μια πιο εστιασμένη και retable ιστορία. Έχει τις στιγμές του και δεν με θύμωσε! ✩✩
The Dreamed Adventure (Βαλέσκα Γκρίζεμπαχ, 2ω47λ): Regional noir σε μια ξεραμένη βαλκανική κόλαση όπου αντί για σκοτάδι έχουμε ένα φως που κάνει τα πάντα να μοιάζουν αποχρωματισμένα. Φανταστικό POV shift στην 1η πράξη σε ένα τρομερά deliberate στο ρυθμό του, σιωπηλά-αλλά-έντονα φεμινιστικό αφήγημα ηθικής και ελέγχου. Huge;; ✩✩✩✩
The Birthday Party (Λέα Μισιούς, 1ω54λ): Α ναι, αυτό ξέχασα ότι το έχασα γιατί έπαιζε κρυμμένο στα βάθη του προγράμματος. Από τις αντιδράσεις δε μοιάζει να έχασα κάτι. Κρίμα! -
Όπως πάντα, η πλήρης κάλυψη είναι στο NEWS24/7 και φέτος συμπεριλαμβάνει μεγάλες συνεντεύξεις με την Ρόσι Ντε Πάλμα και τον Ερίκ Καντονά – ο ορισμός του ‘παρεάκια πιο τρελά απ’το δικό σου’:
Οι καλύτερες ταινίες που είδα στις Κάννες και γενικό assessment του φεστιβάλ
Χαλαρό τσιτ-τσατ με τον Ερίκ Καντονά
Κρίστιαν Μουντζίου, Fjord, και μια παλιότερη συνέντευξη με τον σκηνοθέτη
Χαλαρό τσιτ-τσατ με τη Ρόσι Ντε Πάλμα
Βραδιά πρεμιέρας των 79ων Καννών
Teenage Sex and Death at Camp Miasma
Fatherland, Parallel Tales, John Lennon: The Last Interview
Μπίρι-μπίρι του Πίτερ Τζάκσον
Paper Tiger, All of a Sudden, A Gentle Monster, The Beloved, Sheep in a Box
Hope, The Unknown και η σημασία του WTF cinema
Minotaur, Fjord, Bitter Christmas
La Bola Negra και το οσκαρικό hype από το πουθενά
Συνέντευξη με την Αλεξάνδρα Ματθαίου για την πρεμιέρα του μικρού μήκους Free Eliza στο Δεκαπενθήμερο